Rekonstrüktif cerrahi ve mikrocerrahi

Baş ve boyun kanseri sonrası onarım

Baş ve boyun kanseri sonrası onarım; tümör çıkarıldıktan sonra ağız, çene, dil, yutak, kafatası, yüz veya boyunda oluşan doku kaybını kapatmayı ve mümkün olan en iyi konuşma, yutma, çiğneme, solunum ve görünümü yeniden oluşturmayı amaçlar.

Onarım; tümörün güvenli sınırlarla çıkarılabilmesi, korunabilecek işlevlerin değerlendirilmesi ve uygun dokunun hazırlanması için onkolojik ameliyattan önce planlanır. Kullanılacak onarım yöntemi ve ameliyat sonrası rehabilitasyon onkolojik ekiple birlikte belirlenir.

01 / Uygunluk

Hangi durumlarda uygulanabilir?

Ağız içi, dil, çene, yüz veya boyun tümörü çıkarılması sonrası doku kaybı
Alt veya üst çene kemiğinin bir bölümünün çıkarılması
Yutma, konuşma veya ağız açıklığını etkileyebilecek cerrahiler
Cilt ve yumuşak dokuda geniş kayıp
Önceki ameliyat veya ışın tedavisine bağlı iyileşme sorunları
Protezle yeterli işlev sağlanamayan durumlar
Önceki onarımda doku kaybı, fistül veya belirgin şekil bozukluğu

02 / Planlama

İlk görüşme ve onarım planı

Tümörün yeri, evresi ve planlanan onkolojik cerrahi
Çıkarılması beklenen cilt, ağız içi doku, kas veya kemik miktarı
Konuşma, yutma, çiğneme ve solunumun nasıl etkilenebileceği
Önceki ameliyatlar ve ışın tedavisi
Boyun damarlarının durumu ve gerekli görüntülemeler
Deri grefti (deri yaması), yerel/bölgesel flep veya serbest doku nakli seçenekleri
Doku alınacak bölgenin uygunluğu ve o bölgede beklenen değişiklik
Diş, beslenme, konuşma-yutma ve fizik tedavi gereksinimleri
Genel sağlık, beslenme, ilaçlar, sigara ve pıhtı riski

birlikte değerlendirilir. Amaç yalnızca açıklığı kapatmak değil, kaybedilen dokuya benzer kalınlıkta ve dayanıklılıkta doku seçerek işlevsel bir onarım oluşturmaktır.

03 / Ameliyat

Ameliyat ve hastane süreci

Onarım çoğunlukla tümörün çıkarıldığı ameliyatla aynı seansta ve genel anestezi altında yapılır.

Küçük doku kayıpları doğrudan, deri greftiyle veya yakın dokularla kapatılabilir.
Daha geniş kayıplarda göğüs, sırt, kol, uyluk ya da bacaktan doku taşınabilir.
Serbest doku naklinde taşınan dokunun atardamarı ve toplardamarı mikroskop altında boyundaki damarlara bağlanır.
Çene kemiği kaybında kemik içeren bir doku nakli ve kişiye özel plak/planlama kullanılabilir.
Beslenme tüpü, solunum yolu açıklığı veya drenler geçici olarak gerekebilir.
Ameliyat sonrası taşınan dokunun dolaşımı hastanede yakından izlenir.

Hastanede kalış ve yoğun bakım gereksinimi ameliyatın kapsamına göre değişir.

04 / İyileşme

İyileşme ve rehabilitasyon

İlk günlerde yüz ve boyunda şişlik, salgı artışı ve hareket kısıtlılığı olabilir.
Ağızdan beslenmeye geçiş, onarımın yerine ve yutma güvenliğine göre belirlenir.
Konuşma ve yutma terapisi erken dönemde başlayabilir.
Doku alınan bölgede pansuman, atel veya hareket kısıtlaması gerekebilir.
Işın tedavisi gerekiyorsa yara iyileşmesiyle uyumlu zamanlama onkoloji ekibiyle planlanır.
Şişlik ve sertlik aylar içinde azalır; onarımın şekli zamanla değişir.
Diş rehabilitasyonu, implantlar, kontur düzeltmeleri veya ek cerrahiler daha sonra yapılabilir.

05 / Riskler

Olası riskler

Taşınan dokunun dolaşımında sorun ve acil yeniden ameliyat gereksinimi
Flepte kısmi veya tam kayıp
Tükürük kaçağı, fistül veya ağız-boyun arasında istenmeyen açıklık
Yutma, konuşma, çiğneme veya ağız açıklığında kısıtlılık
Doku alınan bölgede güç, hareket, his, kontur veya iz sorunu
Işın tedavisine bağlı geç iyileşme, sertlik veya doku hasarı
Asimetri ve ek düzeltme gereksinimi ya da talebi
Anesteziye ve cerrahiye ait kanama, enfeksiyon, yara iyileşmesi ve pıhtıyla ilgili genel riskler

06 / Sık sorulanlar

Sık sorulan sorular

Onarım kanser ameliyatıyla aynı anda yapılabilir mi?

Çoğu hastada evet. Tümörün çıkarılması ve onarım aynı ekip planı içinde yapılabilir; bazı durumlarda onarım ertelenebilir.

Başka bir bölgemden doku alınması şart mı?

Her zaman değil. Doku kaybının boyutuna göre doğrudan kapatma, greft, yakın doku veya serbest doku nakli seçilir.

Konuşma ve yutma tamamen düzelir mi?

Sonuç çıkarılan yapıların kapsamına bağlıdır. Onarım ve rehabilitasyon işlevi mümkün olduğunca korumayı hedefler; tam eski hal her zaman mümkün değildir.

Yüzümün görünümü değişir mi?

Tümör cerrahisi ve onarım görünümü değiştirebilir. Plan, kanser tedavisini aksatmadan yüz ve boyun konturunu mümkün olduğunca korumaya yöneliktir.

Birden fazla ameliyat gerekir mi?

İlk onarım çoğunlukla tek seansta yapılır; inceltme, kontur, diş veya iz düzeltmeleri için ek aşamalar gerekebilir.

İlk görüşmeye ne getirmeliyim?

Patoloji raporlarını, görüntülemeleri, onkoloji planını, önceki ameliyat ve ışın tedavisi belgelerini, ilaç listesini ve varsa diş değerlendirmelerini getirin.