Rekonstrüktif cerrahi ve mikrocerrahi
Cilt kanseri tedavisi
Cilt kanseri tedavisinde amaç, şüpheli veya tanısı konmuş lezyonu uygun sınırlarla çıkarmak ve oluşan doku kaybını bölgenin işlevini ve görünümünü koruyacak biçimde onarmaktır. Özellikle yüz, göz kapağı, burun, dudak ve kulak gibi bölgelerde tümör cerrahisi ile rekonstrüksiyon aynı planın parçalarıdır.
Her cilt lezyonu kanser değildir. Kesin tanı çoğu zaman patolojik incelemeyle konur; tedavi lezyonun türüne, yerleşimine, boyutuna ve tekrarlama riskine göre belirlenir.
01 / Uygunluk
Hangi durumlarda gereklidir?
- İyileşmeyen, kanayan, kabuklanan veya giderek büyüyen cilt lezyonları
- Şekli, rengi veya sınırları değişen benler
- Biyopsiyle bazal hücreli kanser, skuamöz hücreli kanser, melanom veya başka bir cilt tümörü tanısı konması
- Daha önce çıkarılmış bir lezyonda sınırların temiz olmaması veya hastalığın tekrarlaması
- Çıkarılması sonrasında belirgin doku kaybı oluşması beklenen lezyonlar
- Önceki cilt kanseri ameliyatına bağlı şekil veya işlev sorunu
Şüpheli lezyonların dermatoloji, patoloji ve gerektiğinde onkolojiyle birlikte değerlendirilmesi tedavinin önemli bir parçasıdır.
02 / Planlama
İlk görüşme ve tedavi planı
- Lezyonun ne zamandır bulunduğu ve nasıl değiştiği
- Yerleşimi, boyutu, derinliği ve çevre yapılarla ilişkisi
- Dermatoskopi, biyopsi ve patoloji sonuçları
- Daha önce yapılan cerrahiler ve uygulanan tedaviler
- Lenf bezleriyle ilgili muayene veya görüntüleme gereksinimi
- Lezyon çıkarıldıktan sonra oluşabilecek doku kaybı
- Doğrudan kapatma, deri grefti veya çevre dokulardan fleple onarım seçenekleri
- İzlerin yerleşimi ve bölgenin hareket, kapanma, solunum ya da konuşma gibi işlevleri
- Genel sağlık, ilaçlar, sigara ve iyileşmeyi etkileyen durumlar
birlikte değerlendirilir. Onarım planı yapılırken öncelik tümörün güvenli biçimde çıkarılmasıdır; iz ve görünüm bu sınır korunarak mümkün olan en uygun şekilde planlanır.
03 / Ameliyat
Ameliyat ve hastane süreci
Küçük ve uygun lezyonlar lokal anesteziyle çıkarılabilir; daha geniş veya karmaşık işlemlerde sedasyon ya da genel anestezi gerekebilir.
- Lezyon, tanısına uygun cerrahi sınırla çıkarılır ve patolojiye gönderilir.
- Gerektiğinde ameliyat sırasında sınır değerlendirmesi yapılabilir veya kesin patoloji sonucu beklenebilir.
- Küçük doku kayıpları doğrudan kapatılabilir.
- Daha geniş alanlarda yakın dokudan flep veya başka bir bölgeden deri grefti (deri yaması) kullanılabilir.
- Bazı durumlarda onarım, temiz cerrahi sınır doğrulandıktan sonra ikinci aşamada yapılır.
- Lenf bezi örneklemesi ya da daha kapsamlı onkolojik cerrahi gerekiyorsa ilgili ekiplerle birlikte planlanır.
Taburculuk ve hastane takibi işlemin kapsamına göre belirlenir.
04 / İyileşme
İyileşme ve takip süreci
- İlk günlerde şişlik, morluk, gerginlik ve hafif sızıntı olabilir.
- Dikişlerin alınma zamanı bölgeye ve kullanılan yönteme göre değişir.
- Deri grefti başlangıçta renk ve doku olarak farklı görünebilir; zamanla değişir.
- Flep ve greftlerin dolaşımı erken dönemde yakından takip edilir.
- Kesin patoloji sonucu; tanıyı, cerrahi sınırları ve ek tedavi gereksinimini belirler.
- İzler aylar içinde olgunlaşır; gerekirse daha sonra iz veya şekil düzeltme işlemleri planlanabilir.
- Yeni lezyonlar ve hastalığın tekrarlaması açısından dermatolojik/onkolojik takip sürdürülür.
05 / Riskler
Olası riskler
- Patolojide cerrahi sınırın temiz çıkmaması ve ek cerrahi gereksinimi
- Hastalığın aynı bölgede tekrarlaması veya başka bir bölgede yeni lezyon gelişmesi
- Flep ya da deri greftinde kısmi veya tam kayıp
- Bölgeye göre hareket, his, göz kapağı kapanması, burun açıklığı veya ağız işlevinde değişiklik
- Asimetri, kontur farklılığı veya belirgin iz
- Onarımın ileride düzeltilmesi ya da yeniden yapılması gereksinimi
- Anesteziye ve cerrahiye ait kanama, enfeksiyon ve yara iyileşmesiyle ilgili genel riskler
06 / Sık sorulanlar
Sık sorulan sorular
Lezyonu siz de çıkarıyor musunuz?
Evet. Uygun hastalarda lezyonun cerrahi olarak çıkarılması ve oluşan alanın onarımı aynı tedavi planı içinde yapılır.
Her lezyonda önce biyopsi gerekir mi?
Hayır. Bazı lezyonlar önce örneklenir, bazıları ise tanı ve tedavi amacıyla bütünüyle çıkarılır. Karar muayene ve şüphe düzeyine göre verilir.
İz kalır mı?
Bir lezyon cerrahi olarak çıkarıldığında iz kalır. Amaç, kanser tedavisinden ödün vermeden izi doğal çizgilere ve bölgenin anatomisine uygun yerleştirmektir.
Deri grefti ile flep arasındaki fark nedir?
Deri grefti başka bir bölgeden alınan ince deri parçasıdır. Flep ise kendi kan dolaşımı korunarak yakın veya uzak bir bölgeden taşınan dokudur.
Tek ameliyat yeterli olur mu?
Çoğu küçük lezyonda tek işlem yeterli olabilir. Cerrahi sınır, tümörün türü veya onarımın kapsamı ek aşamalar gerektirebilir.
İlk görüşmeye ne getirmeliyim?
Varsa biyopsi ve patoloji raporlarını, cildiye muayenesi mevcutsa cildiye hekiminin notunu, görüntülemeleri, önceki işlem belgelerini ve kullandığınız ilaçların listesini getirin.