Rekonstrüktif cerrahi ve mikrocerrahi
Yumuşak doku kanserleri sonrası onarım
Yumuşak doku kanserlerinin çıkarılması; cilt, yağ, kas, damar, sinir veya kemikte geniş bir doku kaybı oluşturabilir. Rekonstrüksiyonun amacı bu alanı dayanıklı dokuyla kapatmak, kanser cerrahisinin uygun sınırlarla yapılabilmesini desteklemek ve uzvun ya da gövdenin işlevini mümkün olduğunca korumaktır.
Onarım planı tümör ameliyatından ayrı yapılmaz. Ortopedik onkoloji, genel cerrahi, medikal/radyasyon onkolojisi ve rehabilitasyon ekipleriyle zamanlama baştan ele alınır.
01 / Uygunluk
Hangi durumlarda onarım gerekebilir?
- Tümör çıkarılması sonrasında kemiğin, tendonun, damarın, sinirin veya implantın açıkta kalması
- Yaranın doğrudan kapatılamayacak kadar geniş olması
- Işın tedavisi öncesinde dayanıklı ve iyi kanlanan doku örtüsü gereksinimi
- Eklem hareketini veya uzuv işlevini koruma amacı
- Önceki ameliyat ya da ışın tedavisine bağlı iyileşme sorunu
- Enfeksiyon, yara açılması veya önceki onarımın kaybı
- Amputasyon yerine uzvu korumaya yönelik tedavi planı
02 / Planlama
İlk görüşme ve onarım planı
- Tümörün yeri, boyutu, patolojisi ve evresi
- Planlanan çıkarım sınırları ve beklenen doku kaybı
- Damar, sinir, tendon, kas, eklem ve kemik tutulumu
- Işın tedavisi ve kemoterapinin zamanlaması
- Dolaşım ve gerekli damar görüntülemeleri
- Deri grefti, yerel/bölgesel flep veya serbest doku nakli seçenekleri
- Doku alınabilecek bölgeler ve bu bölgelerde oluşacak değişiklik
- Günlük yaşam, iş, yürüme ve rehabilitasyon hedefleri
- Beslenme, genel sağlık, ilaçlar, sigara ve pıhtı riski
birlikte değerlendirilir. En iyi onarım, her zaman en karmaşık işlem değildir; doku kaybını güvenle örten ve sonraki kanser tedavisini geciktirmeyen en uygun yöntem seçilir.
03 / Ameliyat
Ameliyat ve hastane süreci
Onarım, tümörün çıkarıldığı seansta veya patoloji/tedavi planına göre daha sonra yapılabilir.
- Küçük ve yüzeyel alanlar doğrudan ya da deri greftiyle kapatılabilir.
- Yakındaki kas, deri ve yağ dokusu bölgesel flep olarak taşınabilir.
- Geniş veya karmaşık kayıplarda başka bir bölgeden serbest doku nakli yapılabilir.
- Kemik kaybında damarlı kemik nakli, kemik grefti veya implant gibi seçenekler kullanılabilir.
- Damar ya da sinir kaybı ayrıca onarılabilir veya greftlenebilir.
- Dren, negatif basınçlı yara tedavisi, atel veya geçici hareket kısıtlaması gerekebilir.
Hastanede kalış, yoğun izlem ve ameliyat sayısı doku kaybının kapsamına göre değişir.
04 / İyileşme
İyileşme ve rehabilitasyon
- Onarılan alanın ve varsa serbest flebin dolaşımı erken dönemde yakından takip edilir.
- Doku alınan bölgenin pansumanı ve hareket planı ayrıca yapılır.
- Yük verme veya eklem hareketi, kemik ve yumuşak doku onarımına göre kademeli başlatılır.
- Fizik tedavi; hareket açıklığı, güç ve günlük işleve dönüş için tedavinin parçasıdır.
- Işın tedavisine başlama zamanı yara iyileşmesi ve onkolojik gereksinime göre belirlenir.
- Şişlik ve sertlik aylar sürebilir; kontur ve izler zamanla değişir.
- İnceltilme, iz düzeltme veya işlevi geliştirme amacıyla ek ameliyatlar gerekebilir.
05 / Riskler
Olası riskler
- Yara açılması, gecikmiş iyileşme veya enfeksiyon
- Flep ya da deri greftinde kısmi veya tam kayıp
- Serbest doku naklinde dolaşım sorunu ve acil yeniden ameliyat
- Doku alınan bölgede iz, kontur, güç, his veya hareket sorunu
- Eklem sertliği, kas güçsüzlüğü, kronik ağrı veya işlev kaybı
- Işın tedavisine bağlı sertlik ve geç yara sorunları
- Tümörün tekrarlaması ve yeni onkolojik tedavi gereksinimi
- Ek rekonstrüksiyon, revizyon veya nadiren amputasyon gereksinimi
- Anesteziye ve cerrahiye ait kanama ve pıhtıyla ilgili genel riskler
06 / Sık sorulanlar
Sık sorulan sorular
Rekonstrüksiyon kanser ameliyatını zorlaştırır mı?
Amaç bunun tersidir: onarım, tümörün uygun sınırlarla çıkarılmasına ve yaranın sonraki tedavilere hazırlanmasına yardımcı olabilir.
Onarım aynı gün yapılabilir mi?
Çoğu durumda yapılabilir. Cerrahi sınırların belirsiz olduğu veya genel durumun izin vermediği durumlarda ertelenebilir.
Başka bir bölgemden doku alınır mı?
Geniş kayıplarda gerekebilir. Doku alınacak bölgenin işlevi ve izi, onarımın sağlayacağı yararla birlikte değerlendirilir.
Işın tedavisi gecikir mi?
Plan, yaranın güvenle iyileşmesini ve onkolojik tedavinin zamanında sürmesini hedefler; gerçek zamanlama ekipler arasında belirlenir.
Uzuv her zaman korunabilir mi?
Hayır. Dolaşım, enfeksiyon, tümör sınırları ve beklenen işlev dikkate alınır; bazı durumlarda amputasyon daha güvenli veya işlevsel olabilir.
İlk görüşmeye ne getirmeliyim?
Patoloji raporlarını, MR/BT ve diğer görüntülemeleri, onkoloji tedavi planını, önceki ameliyat belgelerini ve ilaç listenizi getirin.